Kabinet test webmodule in het najaar: ‘De grote vraag is wanneer pilot slaagt’

Bovib maakt zich zorgen over de aankondigingen van het kabinet. Wij vrezen dat het kabinet de impact van de pilot onderschat.

De wet minimumtarief en zelfstandigenverklaring komen er niet, schreef minister Wouter Koolmees van Sociale zaken maandag in een brief aan de Tweede Kamer. Deze wetten brengen volgens hem te veel administratieve lasten voor zelfstandig ondernemers met zich mee om effectief te zijn. Verder maakt de minister bekend dat de webmodule vanaf het najaar wordt getest als pilot.

Opdrachtgevers mogen de tool vrijwillig en anoniem gebruiken. De online tool om te bepalen of je iemand als zzp’er mag inhuren geeft daarmee ‘wel duidelijkheid, geen zekerheid’, aldus de minister.

Onderkant beschermen

Bovib-voorzitter Frederieke Schmidt Crans is niet blij met het nieuws. Dat de wetsvoorstellen rondom het minimuminhuurtarief en de zelfstandigenverklaring zijn afgesteld had ze liever als uitstel gezien, om ook daar tot wetgeving te komen wat werkbaar is. “Het voorstel was niet oké, de administratieve last zou onwerkbaar worden, maar dat neemt niet weg dat we iets moeten verzinnen om de onderkant van de zzp-markt te beschermen en de ondernemer te laten ondernemen.”

De webmodule doet dat in elk geval niet, aldus de voorzitter. In een bijlage maakte de minister ook de vragen en wegingsfactoren van de antwoorden bekend. “We moeten alles doen om uitbuiting te voorkomen”, vindt Schmidt Crans. “Maar nu blijkt dat die wegingsfactoren het juist in de hand werken.”

Wegingsfactoren

Veel vragen hebben te maken met hoeveel vrijheid een zzp’er heeft om de opdracht uit te voeren. Ook speelt mee hoe vervangbaar hij is en hoe lang de opdracht duurt. Elke vraag levert punten op en hoe meer punten, hoe groter de kans dat de Belastingdienst deze opdracht ziet als een verkapt dienstverband.

Wie in de webmodule minder dan 45 punten scoort, kan een opdrachtgeversverklaring krijgen: een vrijwaring krijgen voor loonheffing en premies. Bij meer dan 70 punten volgt het oordeel ‘indicatie dienstbetrekking’ en wie tussen de 45 en 70 punten haalt zit in het grijze gebied, ‘geen oordeel’. In dat laatste geval bestaat er onzekerheid. Bekijk in dit artikel de vragenlijst en criteria.

Interim-professionals in het grijze gebied

Uit deze analyse blijkt dat interim-professionals, ongeveer 30% van alle zzp’ers, veelal in het ‘grijze gebied’ terechtkomen. Dat kan opdrachtgevers huiverig maken om hen in te huren, net als bij de invoering van de Wet DBA. Schmidt Crans: “En ondertussen komen pizzabezorgers eruit als de echte ondernemers. Als dit de uitkomst is, moeten we echt terug naar de tekentafel.”

Bovendien zijn we tegen een nieuwe pilot. Zelfstandigen, intermediars en opdrachtgevers hebben nu al jaren van proeven en pilots achter de rug. En als nu al blijkt dat een groot deel van de opdrachten in een grijs gebied terecht komt, kunnen we concluderen dat de webmodule in deze vorm niets oplost.

Modelovereenkomsten

Opdrachtgevers zijn niet verplicht om de webmodule te gebruiken als ze zzp’ers willen inhuren. De modelovereenkomsten blijven volgens staatssecretaris Vijlbrief bestaan als ze nuttig zijn. Dat lijkt goed nieuws, maar het is volstrekt onduidelijk wat hiermee bedoeld wordt. Bovib wil weten hoe de modelovereenkomsten zich verhouden met de webmodule.

Schmidt Crans: “Wat is leidend voor de Belastingdienst? De goedgekeurde modelovereenkomst of de criteria van de webmodule? Ik zie dat veel bestaande overeenkomsten in het grijze gebied vallen volgens de online tool.”

Sterker nog, het opstellen van zo’n overeenkomst levert al tien punten op. “Ik denk dat dit impact gaat hebben op een grote groep zzp’ers die zich met recht zelfstandige kunnen noemen.”

De intermediair

Het is de taak van een intermediair de inhuur van zzp’ers conform wet- en regelgeving te organiseren. “Wij nemen die taak over van onze opdrachtgevers en zijn daarmee verantwoordelijk dat dit op een juiste wijze gebeurt. Zonder heldere definities en kaders is er te veel ruimte voor eigen interpretatie. Hoe begeleid je beide partijen dan in zo’n traject? Vanuit Bovib maken wij ons al jaren hard voor duidelijke kaders. Hier hebben wij al diverse handreikingen in gedaan, maar doen dit graag nog een keer,” zegt Schmidt Crans.

Impact onderschat

Bovib vreest dat het kabinet de impact van de pilot onderschat. “Als er discussies ontstaan over wat wel en niet kan, worden opdrachtgevers huiverig om zzp’ers in te huren”, zegt de voorzitter. Zij vraagt zich af wat het doel is van de pilot. “Wat zijn de criteria voor een succesvolle test? De pilot wordt niet verplicht, hoe wordt dan het gebruik geëvalueerd en waar werkt de minister naartoe?”

In de webmodule zijn de vragen bedacht vanuit het werknemerschap, ziet Bovib. Zzp’ers en opdrachtgevers moeten bewijzen dat er geen sprake is van een dienstverband. Dit doet geen recht aan de zelfredzaamheid en het ondernemerschap van een grote groep werkenden.

Geen generieke benadering, maar duurzaam sociaal stelsel

“Dat je moet bewijzen dat je geen werknemer bent, is zorgwekkend”, zegt Schmidt Crans. “Wanneer is de pilot geslaagd, als 30 procent van de zelfstandig professionals in dienstbetrekking gaat werken? Het kan niet de bedoeling zijn om zelfredzame ondernemers in loondienst te dwingen. Daar lijkt het nu wel naartoe te gaan door de generieke benadering.”

Volgens Schmidt Crans wordt het tijd dat de politiek kennis van buiten omarmt en ondernemerschap erkent. “We moeten gezamelijk toewerken naar een eerlijke arbeidsmarkt en een duurzaam sociaal stelsel met ruimte voor ondernemerschap.”

Delen:
Show Comments

Comments are closed.