Nieuwsberichten

Landelijk inhuurcongres Bovib: ‘Zorgeloos zzp’ers inhuren, het kan wel’

Landelijk inhuurcongres Bovib: ‘Zorgeloos zzp’ers inhuren, het kan wel’

Handhaving op schijnzelfstandigheid en het toelatingsstelsel (Wtta) zijn twee hete hangijzers voor alle intermediairs en inhurende organisaties. De grote vraag: hoe blijf je voldoen aan wet- en regelgeving? Verhitte discussies tijdens het eerste Landelijk inhuurcongres van de Bovib laten zien dat de markt soms botst met de wetgever. Toch kan het gewoon, zzp’ers inhuren.


Door: Arthur Lubbers

De zaal was flink gevuld tijdens het eerste Landelijk Inhuurcongres van Bovib. Op 22 juni verzamelden vele professionals van inhurende organisaties, brokers en MSP-dienstverleners zich in het AFAS Theater in Leusden. De grote belangstelling is niet verwonderlijk, want er is veel onrust in de markt.

Een mooi spel, maar de regels veranderen te snel

“Het is een perfect storm van veel wetgeving die tegelijkertijd op organisaties afkomt", zegt Bovib-voorzitter Saskia Kapper. Kapper begrijpt de onzekerheid in de inhuurmarkt. “Inhuur is een mooi spel, maar niet als tijdens het spel de spelregels zo snel worden veranderd. Dat zet het vertrouwen onder druk.”

Zij doelt onder andere op de handhaving op schijnzelfstandigheid. Ze ziet daardoor een duidelijk omslag bij inhurende organisaties. “Vijf jaar geleden ging het om de vraag: hoe kom ik aan die schaarse professional, nu is de fundamentele vraag: mag ik wel een zzp’er inhuren?”

Toch heeft de komst van nieuwe wet- en regelgeving volgens haar ook een positieve kant. “Het leidt ertoe dat de inhuurmarkt volwassen wordt. Het bieden van compliancy is een concurrentievoordeel voor Bovib-leden. Voorheen was de boodschap aan opdrachtgevers ‘vertrouw ons maar’, nu moet je als broker laten zien dat je alles goed hebt geregeld. Je moet expliciet zichtbaar maken dat je voldoet aan wet- en regelgeving. Dat bepaalt of de inhurende organisatie met jou in zee gaat.”

Wtta: waarom, wanneer en voor wie?

“Er is echt wat mis op de inhuurmarkt”, stelt Kees van Nieuwamerongen, directeur van de toelatende instantie Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Volgens hem is de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) dan ook hard nodig. “Er moet een eerlijker speelveld komen, betere bescherming van de werkende en meer transparantie in de keten.”

De Wtta treedt op 1 januari 2027 definitief in werking, handhaving begint vanaf 1 januari 2028. Vanaf volgend jaar mogen inlenende organisaties dus alleen nog zaken doen met intermediairs (uitleners) die zijn toegelaten tot de markt.

Het toelatingsstelsel raakt dus zowel intermediairs als inleners, legt Patrick Tom van inspectie-instelling Bureau Cicero uit. “De aanleiding was het advies voor een verplichte certificering van uitzenders in het rapport Roemer om misstanden rondom arbeidsmigranten tegen te gaan. De uitwerking is dat de Wtta voor de hele BV Nederland geldt.”

Dat de reikwijdte van het toelatingsstelsel veel groter is dan het oorspronkelijk doel, blijkt uit de reacties in de zaal:

“Wij huren IT’ers in tegen tarieven van 80 euro, er zijn bij ons helemaal geen misstanden. Dit zorgt alleen maar voor meer regeldruk”

“Die regelgeving werkt kostenverhogend, is dit niet gewoon het rondpompen van publiek geld?”

Van Nieuwamerongen verwijst naar de berichten over misstanden rondom arbeidsmigranten in de vleessector: “Er is een tendens naar goedkoper en goedkoper.. daar moeten we vanaf. We moeten accepteren dat het vlees duurder wordt.”

Bovib-voorzitter Kapper toont begrip, maar is ook kritisch. “Ik begrijp dat hiervoor regels komen, maar vindt een sectorale aanpak voor de onderkant van de arbeidsmarkt wenselijker.” En zij benadrukt dat het doel van de Wtta alleen bereikt wordt bij goede handhaving, iets waar menig expert in de inhuurmarkt aan twijfelt.

Ook incidentele uitleners

Hoe dan ook, het toelatingsstelsel raakt alle uitleners en inleners. “En niet alleen uitzenders, detacheerders, payrollers en zzp-bemiddelaars moeten zijn toegelaten, ook incidentele uitleners vallen onder dit stelsel”, licht Marc Nijhuis (W&RK Advies) toe. Denk daarbij aan marketing- of consultancybureaus of SaaS-leveranciers die een implementatie doen bij een klant. Het geldt voor alle bedrijven die aan terbeschikkingstelling (TBA) onder leiding en toezicht van de inlener doen. “Veel bedrijven zijn zich helemaal niet bewust dat zij daaronder vallen”, zegt Nijhuis. “Het is soms alsof ik voor een zaal vol kalkoenen sta en hen vertel dat het morgen Kerst is.”

En haast is geboden. Wil een uitlener gebruik kunnen maken van het overgangsrecht (en dus na 1 januari 2028 mogen blijven uitlenen ook al staat hij nog niet in het register), dan moet hij zich tussen 1 november en 31 december dit jaar nog aanmelden voor de overgangsregeling. Uiteindelijke aanvraag voor het toelatingsstelsel moet voor 1 juli 2027 gebeuren.

De Wtta brengt de volgende vier verplichtingen mee voor inleners:

  1. Vergewisplicht; checken of uitlener in het toelatingsregister staat
  2. Verklaring juridisch werkgever; nagaan (in de hele keten) en vastleggen wie de juridisch werkgever is van de flexkracht (ook bij doorlenen)
  3. Registratieplicht; in kaart brengen welke externe arbeidskrachten werken onder jouw leiding en toezicht binnen jouw organisatie
  4. Informatieplicht; de inlener dient alle informatie over arbeidsvoorwaarden te verschaffen (zodat de uitlener volgens cao gelijkwaardige beloning kan toepassen)

“Ook inleners kunnen forse boetes krijgen als zijn niet aan deze verplichtingen voldoen”, waarschuwt Van Nieuwamerongen.

‘Bovib-keurmerk dekt heel veel af’

Om te worden toegelaten moeten intermediairs voldoen aan het Wtta-normenkader. Dit is een uitbreiding van het bestaande keurmerk van de Stichting Normering Arbeid (NEN 4400-1). Zzp-bemiddelaars moeten dus ook SNA-gecertificeerd zijn om te worden toegelaten. 

Uitleners die al over het SNA-keurmerk beschikken zijn al goed op weg om te worden toegelaten. Dat geldt zeker voor Bovib-leden. Het Bovib-keurmerk omvat namelijk zowel het SNA-keurmerk als ISO 9001 (en biedt financiële zekerheid aan inleners).

“Het Bovib-keurmerk dekt heel veel af”, zegt Maaike van Driel (HeadFirst Group en actief binnen de Bovib). “Het helpt als je kunt aantonen dat je beheersmaatregelen hebt genomen. Toets tussentijds, neem steekproeven en leg dat vast.”

Nog een tip van Van Driel: “Maak a.u.b. gebruik van de modelovereenkomsten (red. van de Bovib). Het is geen garantie, maar heeft alles in zich om het juridisch goed te regelen.”

Handhaving schijnzelfstandigheid, hoe werkt dat?

En dan is er natuurlijk nog dat andere heikele punt: schijnzelfstandigheid. Bijna alle vertegenwoordigers van inhurende organisaties in de zaal hadden de prangende vraag: hoe weet ik van tevoren of ik wel of niet een zzp’er kan inzetten?

Het antwoord: dat kun je van tevoren nooit met zekerheid zeggen. Ook een bemiddelaar biedt geen garantie. En vrijwaringsclausules in contracten met intermediairs hebben voor de Belastingdienst geen betekenis.

De Belastingdienst beoordeelt een arbeidsrelatie aan de hand van arbeidswetgeving en jurisprudentie, zoals het Uber-arrest en de 9 criteria uit het Deliveroo-arrest. De fiscus zal deze gezichtspunten in samenhang (holistisch) beoordelen. Het is dus niet zwartwit. Hoewel aard en duur van de werkzaamheden een van de criteria is, kan iemand die al tien jaren voor een opdrachtgever werkt toch als zelfstandige (buiten dienstbetrekking) worden beoordeeld.

Het is overigens aan de Belastingdienst om een zorgvuldig standpunt in te nemen, maar uiteindelijk bepaalt de rechter of iemand een zelfstandige of werknemer is. In principe moet de Belastingdienst per individuele zzp’er de feiten en omstandigheden wegen, iets wat in de praktijk natuurlijk lastig is als er bij een inhurende organisatie tientallen of enkele honderden freelancers over de vloer lopen. Dan zal de Belastingdienst toch proberen deze zzp’ers te clusteren.

In het kader van de ‘gedeeltelijke zachte landing’ die vanaf begin dit jaar geldt, deelt de fiscus nog geen verzuimboetes uit. De fiscus geeft wel vergrijpboetes bij opzet of grove schuld. Ook begint de Belastingdienst eerst met een (aangekondigd) bedrijfsbezoek voor de weging van de feiten en omstandigheden. De inspecteur zal de opdrachtgever wijzen op de risico’s en mogelijk een waarschuwing geven. Als daar aanleiding voor is kan de Belastingdienst overgaan tot een boekenonderzoek om vast te stellen of iemand binnen of buiten dienstbetrekking werkt. Om idee te geven: de Belastingdienst heeft in 2025 in totaal 842 bedrijfsbezoeken afgelegd en 237 boekenonderzoeken uitgevoerd. Dat is minder dan in 2024.

Vanaf 1 januari 2027 vervalt de zachte landing en zal de Belastingdienst boetes opleggen als schijnzelfstandigheid wordt vastgesteld. Voor de opdrachtgever kan dat grote gevolgen hebben, zoals naheffingen van premies werknemersverzekeringen, loonbelasting en premies volksverzekeringen. 

Zo kun je wel compliant inhuren

Risico’s op forse naheffingen en boetes bij vaststelling van schijnzelfstandigheid zijn groot, nog afgezien van de claims die de ‘werknemer’ achteraf kan doen. Om toch zorgeloos zzp’ers in te kunnen blijven zetten heeft de Bovib een Afwegingskader opgesteld. Dit is gebaseerd op de Deliveroo-criteria en helpt intermediairs, brokers en opdrachtgevers vooraf objectief te bepalen of een opdracht geschikt is voor een zzp'er of niet.

Richard Jansen, directeur Hinttech Staffing en voorzitter van de werkgroep Kwaliteit, Keurmerk en Legal binnen de BOVIB, licht dit toe. “Het Afwegingskader geeft inzicht in de mate van (schijn)zelfstandigheid. Door alle plussen en minnen in te vullen krijg je een goed beeld. Het is uiteraard de bedoeling te zorgen voor zoveel mogelijk groene vinkjes. Dat geeft een goede indicatie dat je een zpp’er kan inzetten.”

De Bovib biedt meer tools om compliant te werken, zoals de ‘template opdrachtomschrijving’. Ook adviseert de Bovib bij de selectie altijd een ondernemingstoets (check KvK, BTW-nummer) en een ondernemerstoets (gedraagt zzp’er zich echt als ondernemer op de markt?) uit te voeren. Daarnaast is een zzp’er een ondernemer die aan een vastomlijnde opdracht werkt met duidelijk gespecificeerde eindresultaten. Daarom is een oplevering en decharge van de afgesproken resultaten aan het einde van het project een essentieel onderdeel van het compliant inhuurproces.

Er komt best veel bij kijken. Van het inhuurbeleid up-to-date houden tot het inregelen standaard processen met templates en dossiervorming. Lastig? De Bovib biedt de training Compliant inhuren aan. Het is ten slotte in ieders belang dat organisaties zorgeloos zzp’ers kunnen blijven inhuren.

Reacties

Log in om de reacties te lezen en te plaatsen