Nieuwsberichten
Minister Thierry Aartsen tijdens Arbeidsmarktpoort: "We moeten af van ouderwetse kijk op de arbeidsmarkt en zzp’ers snel een eigen plek in de wet geven"
De minister van Werk en Participatie is optimistisch over arbeidsmarkthervorming en een eigen plek in de wet voor de zzp'er. Dat werd duidelijk tijdens de laatste Arbeidsmarktpoort, georganiseerd door brancheorganisaties Bovib, VvDN en ONL.
Door: Arthur Lubbers
De zaal zat weer vol tijdens de zesde editie van ArbeidsmarktPoort op 1 juni. Dat had zeker te maken met de hoofdgast: Thierry Aartsen, minister van Werk en Participatie. Dagvoorzitter Hans Biesheuvel vroeg hem naar zijn plannen voor de arbeidsmarkt en zijn ‘eigen’ Zelfstandigenwet. Erik Ziengs (ONL), Saskia Kapper (Bovib) en Edwin van den Elst (VvDN) hebben vertrouwen in de minister, maar stelden hem tijdens het debat wel kritische vragen.
Snelheid en zorgvuldigheid
Aartsen vaart een veel positievere 'zzp-koers' dan zijn voorgangers. “We moeten snel uitleggen hoe je wél met zzp’ers kan werken,” zei hij. De minister zet daarom vaart achter het de invoering van het rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage tarieven. Het wetsvoorstel Zelfstandigenwet wil hij dit najaar al naar de Raad van State sturen.
Hij wil het snel maar zorgvuldig aanpakken. Aarsten: "Ik heb het voorstel voor de Zelfstandigenwet geschreven vanuit mijn visie, mijn ideologie. Het is belangrijk dat ook experts, sociale partners, handhaving en zzp-organisaties hun oordeel geven. Daarom houden we verdiepende sessies. Zo moeten we een juiste balans vinden."
Politieke discussie begraven
Aartsen weet dat het een hele opgave wordt om politiek draagvlak te vinden voor nieuwe zzp-wetgeving. "De discussie zit muurvast. Aan de ene kant (red. rechts) pleit men voor vrijheid en autonomie voor zelfstandigen, maar daar hoort ook verantwoordelijkheid bij. Aan de andere kant (red. links) vindt men het heel spannend om iets aan het arbeidsrecht te doen."
Toch is hij optimistisch. "Ik ben ervan overtuigd dat we een goede discussie kunnen voeren. Niemand is gebaat bij de huidige onrust. We willen de echte zzp’er ruimte bieden om te ondernemen en hard optreden bij misstanden met bijvoorbeeld arbeidsmigranten. En een vangnet creëren met een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering."
‘Wanneer ben je zelfstandige?’
Dat de Zelfstandigenwet er moet komen staat volgens Aartsen buiten kijf. "Nergens in de Nederlandse wet staat wanneer iemand zelfstandig is. Dit wetsvoorstel regelt dat."
De minister benadrukt dat Artikel 610 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek overeind blijft, waarin de termen 'loon', 'arbeid' en 'gezag' samen de wettelijke definitie van de arbeidsovereenkomst vormen. Daarnaast moet een wettelijk kader komen waarin staat wanneer iemand niet een werknemer is, maar een zelfstandige.
Geen zzp’ers categorisch uitsluiten?
Deze zomer begint de overheid de campagne ‘Zo kan zzp wél’. Die is hard nodig, vertelt Aartsen. "Opdrachtgevers vinden het zo lastig om de criteria uit het Deliveroo-arrest te beoordelen dat ze maar helemaal geen zzp’ers meer inhuren."
Dat is natuurlijk niet de bedoeling. De minister wil dat de overheid het goede voorbeeld geeft en laat zien hoe en wanneer je wel zzp’ers kunt inhuren. Bovib-voorzitter Saskia Kapper is blij met deze positieve boodschap, maar ziet in de praktijk dat overheden zzp'ers nog altijd uitsluiten. Kapper: "De praktijk wijst anders uit. Overheden sluiten nog altijd categorisch groepen zzp’ers uit aan de voorkant."
Aartsen: "We moeten dit stapje voor stapje bijsturen. We kunnen overheden niet dwingen zzp’ers in te huren. Dat moeten ze zelf beslissen, maar dat moet wel een juiste afweging zijn op basis van het Deliveroo- en Uber-arrest."
VvDN-voorzitter Edwin van den Elst complimenteert minister Aartsen met zijn gedifferentieerde kijk op het zzp-vraagstuk. "Het is goed dat er gekeken wordt hoe je de onderkant van de arbeidsmarkt kunt aanpakken én het mogelijk maakt voor de rest, de zzp’ers die dat zelf willen, om goed te kunnen functioneren. Uiteindelijk gaat het erom zoveel mogelijk kansen te bieden om alle talenten in te zetten."
Noodzaak modernisering arbeidsmarkt
Als het aan minister ligt komt er een grondige arbeidsmarkthervorming. "We moeten op een andere manier kijken naar de arbeidsmarkt. Er is krapte in vrijwel alle sectoren en tegelijkertijd staat er een grote groep mensen langs de kant."
Aartsen hekelt de huidige ouderwetse benadering. "In plaats van een springplank is de uitkeringssituatie vaak een spinnenweb waarin het bijna onmogelijk is om eruit te komen. Want als iemand dan een baan accepteert, krijgt hij misschien een onzeker contract en raakt hij zijn WW-rechten kwijt. Bovendien gaat alles gaat uit van het moment dat iemand zijn baan kwijt is en een WW-uitkering krijgt, dan pas begint het zoeken naar een nieuwe baan."
Zijn ideaal? "Een ontslagvrije samenleving. Eerder investeren in opleiding en ontwikkeling van medewerkers. Het zou veel normaler moeten zijn dat mensen eerder van werk naar werk worden begeleid. Nu krijgt iemand een transitievergoeding na ontslag en moet hij zelf kiezen of hij daarvoor een opleiding gaat volgen of een nieuwe camper gaat kopen."
Gezamenlijke verantwoordelijkheid
De minister ziet die noodzakelijke modernisering van de arbeidsmarkt als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgever, werknemers en politiek. "De polder vormt de basis. Het is goed dat werkgevers en werknemer met elkaar hierover spreken. Natuurlijk vinden wij als politiek er vervolgens ook wat van. Wij zijn er om de lijnen steviger uit te zetten."
Aartsen stelt dat zelfstandigen hierbij ook een goede plek aan tafel verdienen en is blij dat dit geborgd is met een plek in de SER. Connie Maathuis, voorzitter van de Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) en raadslid SER, merkt op dat zelfstandigen nog niet zijn vertegenwoordigd in de Stichting van de Arbeid. "En daar vinden de echte gesprekken plaats."
Ook dagvoorzitter Biesheuvel is kritisch. "Waarom zou die arbeidsmarkthervorming nu wel lukken?" Aartsen: "Er is politieke lef voor nodig. Ik denk dat we er samen daar uit kunnen komen, ook al hebben we een minderheidskabinet. Ik mik op een breed sociaal akkoord."
Wetgeving: meer gedoe, maar noodzakelijk voor een gezonde arbeidsmarkt
Saskia Kapper is positief, maar tegelijkertijd sceptisch: "Het streven naar meer begeleiding van werk naar werk is mooi, maar meer wetgeving staat dit juist in de weg."
Aartsen werpt tegen dat wetgeving nu eenmaal nodig is. Als voorbeeld noemt hij het nieuwe toelatingsstelsel via de Wtta. "Dat gaat een hoop gedoe opleveren en zorgt voor meer bureaucratie, maar het is nodig om misstanden rondom arbeidsmigranten tegen te gaan. Uiteindelijk zorgt het voor een gezondere arbeidsmarkt."
Edwin van den Elst onderstreept de belangrijke rol van detachering bij de gewenste continue investering in mensen. "Wij zijn de grootste opleider van Nederland. Als je opleiding en ontwikkeling meer wilt faciliteren moet je juist bij detacheerders zijn." De VvDN-voorzitter neemt de uitgestoken hand van de minister dan ook graag aan. "We moeten alle mooie kleuren van flex meenemen bij de modernisering van de arbeidsmarkt."
Eindelijk een visie
Erik Ziengs, voorman van ONL, ziet eveneens de noodzaak van beter arbeidsmarktbeleid. "Het chagrijn bij ondernemers is groot. Vooral de loondoorbetaling bij ziekte steekt werkgevers. Menig ondernemer overweegt te stoppen of de zaak te verkopen. Maar ik heb vertrouwen in deze minister, we gaan de goede kant op nu."
Dat vertrouwen is er ook bij Bovib-voorzitter Kapper. "We blijven ons zorgen maken over de regeldruk, die alleen maar toeneemt. Maar er is veel meer licht aan het eind van de tunnel. Er is een visie en dat ontbeerden we voorheen."
Van den Elst is uitgesproken positief. "Ik heb veel vertrouwen in dit liberale kabinet en de plannen om tot een goed werkende arbeidsmarkt, waarin het juiste talent op de juiste plek terecht komt."
Ander geluid
En dat is een heel ander geluid dan tijdens de vorige editie van de ArbeidsmarktPoort, waarin toenmalig minister Eddy van Hijum (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) er alles aan leek te willen doen om werken als zelfstandige lastiger te maken. Niet verwonderlijk dus dat de brancheorganisaties nu enthousiast zijn en dat de hoop op arbeidsmarkthervorming en goede zzp-wetgeving weer leeft.
Het vertrouwen van de brancheorganisaties moet een steun in de rug zijn voor de minister. Aartsen weet dat hem een zware klus te wachten staat, maar is strijdbaar en optimistisch: "We gaan moedig voorwaarts!"
Reacties
Log in om de reacties te lezen en te plaatsen